Nieuw AVI-etiket voor boekjes...zonder AVI?

Nieuwsbericht: 24 oktober 2025 - update: 2 september 2026

Nee, dit is geen vreemde hersenkronkel. De jeugdcatalografen beslisten dat eenvoudige leren lezen-boekjes zonder AVI óók een etiket met vermelding 'Leren lezen' verdienen. Het gaat om boekjes die uitdrukkelijk in de markt zijn gezet als boek om te leren lezen, maar er wordt heel bewust géén AVI-niveau aan toegekend. Op die manier willen auteurs en uitgeverijen terug de nadruk leggen op het leesplezier, zeker bij kinderen die nog volop leren lezen.

Volgens de huidige werkwijze van de etikettenstandaard krijgen alleen boeken met een AVI-veld in hun Open Vlacc-beschrijving een 1ste lezers-etiket. Zonder dit AVI-veld komen ze 'etiketgewijs' niet bij de eerste leesboekjes terecht, maar bij de gewone leesboeken voor 6 tot 8 jaar. Daar worden ze niet altijd door beginnende lezertjes gevonden. Daarom besloten de Vlacc-catalografen in het invoeroverleg Jeugd om hiervan een aparte categorie te maken.

Onze jeugdcatalografen definieerden deze boeken als "eenvoudige boekjes zonder AVI die geschreven zijn voor kinderen van 6-8 jaar om te leren lezen, met deze kenmerken:

kortere zinnen
eenvoudiger taalgebruik (gemakkelijke woorden met weinig lettergrepen)
groter lettertype
ruimere bladspiegel
een nieuwe zin begint dikwijls op een nieuwe lijn
de uitgever geeft uitdrukkelijk aan dat het een boek is om te leren lezen"

Leren lezen-etiket

Boekjes die aan bovenstaande definitie voldoen, krijgen een nieuw etiket, dat de logica van de andere AVI-etiketten volgt:

in de plaats van het AVI-niveau komt de vermelding 'Leren lezen' op het etiket. Er wordt dus geen genre-icoon meer getoond.
in de Open Vlacc-titelbeschrijvingen nemen we in veld 090 de nieuwe keuzemogelijkheid 'zonder AVI' op. Door de aanwezigheid van dit 090-veld komt de vermelding '1ste lezers' in veld 4 van het etiket.
net als bij de andere AVI-etiketten krijgen ze een gele strook bovenaan (overeenstemmend met de leeftijd 6-8) en geen vermelding van het hoofdwoord (nvdr: waarover straks meer).

Het etiket ziet er als volgt uit:

Het nieuwe etiket is reeds toegevoegd aan de reeks Tijgerlezen van Querido en Letterheld van Kluitman.

We excuseren ons voor het ongemak dat de etiketten reeds sneller uit Biblioprint rolden dan dat we hierover officiële communicatie uitstuurden.

Gevolgen voor het bibliotheeksysteem en de publiekscatalogus

De wijziging van de regelgeving heeft niet alleen impact op de etikettenstroom, maar ook op enkele velden in Wise en de bibliotheekwebsites.

De implicaties in Wise zijn de volgende:

Bij Open Vlacc-beschrijvingen vind je in het Titelmutatiescherm bij AVI-niveau “ZA” (= Zonder AVI) terug:

De statistische code wordt automatisch voorspeld in Wise en komt op ZONDER AVI = 3412 te staan.

Als je in een eigen (lokaal aangemaakte) beschrijving AVI-niveau “Zonder AVI” wil toekennen op titelniveau lukt dit nog niet. Dit is doorgegeven aan de leverancier.

Op exemplaarniveau - tijdens het koppelen van jullie eigen exemplaar - kan je wél al ZA (Zonder AVI) aanklikken in de AVI-lijst.

Op dit moment is het nieuwe etiket nog niet te bewonderen in de publiekscatalogus: je kan het icoon Leren lezen nog niet laten verschijnen in de beschikbaarsheidsinformatie (onder Plaats in de bib). Dit is doorgegeven aan de leverancier.

Very Frequently Asked Questions (V-FAQ)

We kregen heel wat vragen over dit nieuwe etiket. De meest populaire is: “Kan het hoofdwoord op het etiket komen?”. Bibliotheken die deze boekjes liever niet bij de AVI-boekjes plaatsen, kunnen deze niet opstellen bij de leesboeken die op auteursnaam staan geordend. We proberen hier in de toekomst een oplossing voor te vinden.

Ook kwam de opmerking dat we dit etiket bij wijze van spreken op de volledige collectie boeken voor de doelgroep 6-8 kunnen plakken. We begrijpen de verwarring, maar hebben uitdrukkelijk in onze definitie opgenomen dat het “leren lezen” aspect expliciet door de uitgever zo moet worden aangegeven. We willen geenszins dat LEREN LEZEN een afvalcontainer wordt waar alle 6-8 boeken in komen die automatisch gemakkelijker geschreven zijn omdat ze voor een jonger publiek bedoeld zijn. Het gaat over boekjes die echt inzetten op leren lezen.

We bekijken deze opmerkingen nauwgezet in de werkgroep Jeugd, en koppelen hierover - tijdig en vóór er aanpassingen aan etiketten gebeuren, beloofd - terug!

Wat nu?

Heb je nog aanvullende opmerkingen, vragen of suggesties? Die zijn meer dan welkom via de servicedesk!